ALT-teksten, klein detail, groot verschil

Digitale toegankelijkheid zit vaak in kleine dingen. Alt-teksten zijn daar een perfect voorbeeld van. Ze kosten weinig tijd om te schrijven, maar maken een wereld van verschil voor mensen die blind of slechtziend zijn. Toch gaan ze in de praktijk nog opvallend vaak mis.

In deze blog lees je wat alt-teksten zijn, waarom ze zo belangrijk zijn en hoe je ze goed toepast. Met duidelijke voorbeelden van wat wel werkt en wat juist niet.

Wat is een alt-tekst?

Een alt-tekst, alternatieve tekst, is een korte beschrijving van een afbeelding. Deze tekst wordt voorgelezen door schermlezers. Ook verschijnt de alt-tekst als een afbeelding niet kan worden geladen.

Voor mensen die een website, nieuwsbrief of persbericht niet visueel kunnen bekijken, is de alt-tekst vaak de enige manier om te begrijpen wat een afbeelding toevoegt aan het verhaal.

Zonder alt-tekst mist een gebruiker informatie. Soms cruciale informatie.

Waarom zijn alt-teksten zo belangrijk?

Alt-teksten zijn een vast onderdeel van de WCAG-richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Ze zorgen ervoor dat:

• Mensen met een visuele beperking dezelfde informatie krijgen
• Content begrijpelijk blijft, ook zonder beeld
• Websites en nieuwsbrieven beter voldoen aan wet- en regelgeving

Maar los van regels en richtlijnen. Het gaat vooral om inclusie. Iedereen moet je boodschap kunnen begrijpen.

Wat maakt een alt-tekst goed?

Een goede alt-tekst beschrijft wat relevant is, niet letterlijk wat er te zien is. Denk vanuit de context van de pagina of nieuwsbrief.

Goede voorbeelden

• "Wethouder opent nieuw buurthuis in Rotterdam met een grote sleutel"
• "Grafiek die laat zien dat het aantal nieuwsbriefabonnees stijgt van 1.200 naar 2.500"
• "Medewerker van een gemeente werkt aan een toegankelijke nieuwsbrief achter een laptop"

Deze alt-teksten zijn concreet, voegen betekenis toe en helpen de gebruiker begrijpen waarom de afbeelding er is.

Welke alt-teksten zijn niet goed?

Veel alt-teksten worden automatisch ingevuld of te snel geschreven. Dat levert vaak weinig waarde op.

Slechte voorbeelden

• "Afbeelding"
• "Foto"
• "IMG_4589.jpg"
• "Plaatje van een man"
• "Je ziet op deze afbeelding een foto van…"

Deze alt-teksten zeggen niets, helpen de gebruiker niet en worden als storend ervaren door schermlezers.

Functionele en decoratieve afbeeldingen

Niet elke afbeelding heeft een alt-tekst nodig.

Functionele afbeeldingen

Afbeeldingen die informatie overbrengen, zoals foto's bij nieuwsberichten, grafieken, iconen of buttons. Deze hebben altijd een beschrijvende alt-tekst nodig.

Decoratieve afbeeldingen

Sfeerbeelden die geen inhoudelijke informatie toevoegen. Deze krijgen een lege alt-tekst (alt=""). Zo slaat een schermlezer ze over en blijft de content rustig en overzichtelijk.

Veelgemaakte fouten bij alt-teksten

In de praktijk zien we vaak dezelfde fouten terug:

• Het woord "afbeelding" of "foto" gebruiken
• Alt-teksten veel te lang maken
• Informatie herhalen die al letterlijk in de tekst staat
• Alt-teksten vergeten bij iconen of knoppen
• Blind vertrouwen op automatisch gegenereerde alt-teksten

Een alt-tekst moet ondersteunend zijn, niet vermoeiend.

Een simpele checklist voor goede alt-teksten

Stel jezelf deze vragen:

• Wat mist iemand als deze afbeelding er niet is?
• Welke informatie is hier écht relevant?
• Kan ik het in één duidelijke zin uitleggen?

Lukt dat? Dan zit je bijna altijd goed.

Alt-teksten in nieuwsbrieven en persberichten

Juist in nieuwsbrieven gaat het vaak mis. Afbeeldingen met tekst erin. Knoppen zonder beschrijving. Grafieken zonder uitleg.

Goede alt-teksten zorgen ervoor dat iedereen dezelfde boodschap ontvangt. Ook mensen die je nieuwsbrief laten voorlezen.

Bij Wereldkundig is dit standaard onderdeel van het systeem. Omdat toegankelijkheid geen extra stap zou moeten zijn, maar vanzelfsprekend.

Tot slot

Een goede alt-tekst schrijf je niet voor een regel of een checklist. Je schrijft hem voor een mens. Voor iemand die jouw afbeelding niet kan zien, maar wél wil begrijpen wat je bedoelt.

Tien seconden extra werk. En je sluit niemand meer buiten.